DRUŠTVO NA-DANASNJI-DAN-2
Na današnji dan, 9. januar

1792 – Mirom u Jašiju je okončan Rusko-turski rat, započet avgusta 1787, a Rusija se proširila do Dnjestra.

1793 – Francuz Žan Pjer Blanšar (Jean Pierre Blanchard) izveo je prvi let balonom iznad Severne Amerike.

1804 – Ispred manastira Moravica Turci su ubili srpskog arhimandrita Georgija Đorđevića Hadži-Đeru, narodnog prvaka u Rudničkom kraju. Šest dana potom počela je “seča knezova”, što je ubrzalo izbijanje Prvog srpskog ustanka.

1856 – Rođen je Stevan Stojanović Mokranjac, kompozitor i muzički pedagog, horovođa Beogradskog pevačkog društva, jedan je od osnivača prve “Srpske muzičke škole” (1899) (Muzička škola “Mokranjac”) i član Srpske kraljevske akademije. Njegovo delo smatra se najznačajnijim u razvoju nacionalne muzike u 19. veku (“Rukoveti”, “Primorski napjevi”, “Liturgija”)

1873 – Umro je Šarl Luj Napoleon III, nećak Napoleona Bonaparte (Charles Louis), predsednik Francuske od 1848. do 1852, a car do 1870. Tokom njegove vladavine Francuska je zaposela Nicu i Savoju i započela kolonijalno osvajanje Indokine. Započeo je i rat protiv Pruske, ali je zarobljen 1. oktobra 1870. u bici kod Sedana i zbačen s prestola. Posle zaključenja mira s Pruskom 1871, emigrirao je u Englesku i umro.

1878 – U Srpsko-turskom ratu srpska vojska je ušla u Niš, a Turci su se narednog dana predali, čime je okončana turska uprava u tom gradu. Borbe su trajale 25 dana, a odlučujuća je bila pobeda Braničevske brigade na Čegru.

1878 – Umro je Vitorio Emanuele II (Vittorio), prvi vladar ujedinjene Italije, popularni “Padre della patria”, koji je po dolasku na presto 1861. proglasio parlamentarnu monarhiju.

1908 – Rođena je francuska književnica Simon de Bovoar (Simone, Beauvoir), autorka romana, pozorišnih komada i filozofskih eseja (“Mandarini”, “Svi su ljudi smrtni”, “Drugi pol”, memoari “Uspomene dobro vaspitane devojke”. Bila je životna saputnica filozofa Žan-Pol Sartra (Jean Paul Sartre).

1913 – Rođen je Ričard Nikson (Richard Nixon), jedini predsednik SAD koji je podneo ostavku pod pretnjom smenjivanja. Predsednik SAD postao je 1969, ponovo je izabran 1972, a 1974. se povukao zbog afere prisluškivanja opozicije, “Votergejt”. Normalizovao je 1972. odnose s Kinom.

1922 – Rođen je državnik i pisac Ahmed Seku Ture (Sekou Toure), prvi predsednik Gvineje posle sticanja nezavisnosti 1958. Jedan je od osnivača Afričkog demokratskog zbora (1946), Demokratske stranke Gvineje (1947), a od 1956. na čelu je afričkog sindikata Generalne konfederacije radnika crne Afrike. Bio je poslanik teritorijalne skupštine Gvineje 1953, a 1956-58. Narodne skupštine Francuske.

1942 – U Petrovgradu (Zrenjanin), Kikindi i drugim mestima u Banatu, Nemci su u Drugom svetskom ratu streljali 150 komunista i simpatizera partizana. Istog dana mađarske okupacione vlasti su počele masovno hapšenje i ubijanje Srba s druge strane reke Tise. U Đurđevu kod Žablja, Šajkašu i Gospođincima streljano je 60 Srba.

1945 – U Drugom svetskom ratu počelo je iskrcavanje američkih trupa na Luzon, najveće ostrvo Filipina. Borbe su okončane 15. avgusta kapitulacijom japanskih snaga.

1953 – Potonuo je južnokorejski brod, a udavilo se 349 ljudi.

1962 – SSSR i Kuba su potpisali trgovinski sporazum na osnovu kojeg je Kuba do 1991. dobijala robu po povlašćenim, niskim cenama.

1978 – U Iranu je počela islamska revolucija u kojoj je godinu dana kasnije zbačen s vlasti šah Reza Pahlavi.

1992 – Srbi su proglasili “Republiku srpskog naroda u BiH” kao “federalnu jedinicu Jugoslavije”. Prethodno su bosanski Muslimani i Hrvati odlučili da zatraže od Evropske zajednice da prizna nezavisnost Bosne i Hercegovine.

1996 – Obustavljen je humanitarni most za Sarajevo, najveći u istoriji vazduhoplovstva posle sovjetske blokade Berlina (1948). Tokom tri i po godine rata u Bosni, pomoću 13.000 letova je dopremljeno više od 160.000 tona pomoći tom gradu koji je bio pod opsadom i paljbom srpskih snaga.

1999 – Pripadnici Sfora su prilikom hapšenja ubili bosanskog Srbina Dragana Gagovića, optuženog pred Međunarodnim sudom u Hagu za ratne zločine počinjene u ratu u BIH (1992-95).

2002 – SAD su ukinule zabranu prodaje oružja SR Jugoslaviji, uvedenu 1996.

2002 – Američka vlada je pokrenula istragu o stečaja multinacionalne elektrodistributerske kompanije “Enron”, najvećeg bankrotstva u istoriji SAD.

2003 – U izveštaju Savetu bezbednosti UN inspektori za oružje Hans Bliks i Mohamed el Baradej su naveli da do tada nisu otkrili nijedan dokaz da Irak poseduje ili da razvija hemijsko, biološko ili nuklearno oružje.

2004 – Turska je potpisala protokol kojim se ukida smrtna kazna čak i u slučaju rata, što je bio početni korak za otpočinjanja pregovora o njenom prijemu u EU.

2005 – Palestinci su izabrali Mahmuda Abasa za naslednika svog dugogodišnjeg lidera Jasera Arafata.

2005 – Sudanska islamistička vlada i pobunjenici sa juga zemlje potpisali su mirovni sporazum kojim je završen najduži građanski rat u Africi, koji je trajao 21 godinu.

2007 – Japan je prvi put posle Drugog svetskog rata formirao Ministarstvo odbrane.

2007 – Umro je Ivao Takamoto, animator koji je stvorio likove za crtane filmove Skubi-Du, “Porodica Kremenko” i “The Jetsons”. Tokom karijere od šest decenija sarađivao je i na nekim od najpoznatijih dugometražnih i televizijskih crtanih ostvarenja za kompaniju Dizni i tim Hana-Barbera.

2009 – Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija usvojio je rezoluciju kojom je pozvao na hitan prekid vatre u pojasu Gaze. Tamo je pod napadima izraelske vojske od 27. decembra 2008. godine poginulo 750 Palestinaca, a hiljade su ranjene.

2011 – Poginulo je 77 ljudi u avionu iranske kompanije Iran Er (Air) koji se srušio kod grada Orumije, na severozapadu Irana. U avionu je bilo 106 putnika i članova posade.

2015 – Umro je australijski glumac Rod Tejlor (Taylor), poznat po ulogama u filmovima “Ptice” Alfreda Hičkoka i “Zabriski Point” Mikalenđela Antonionija. Igrao je i u “Jedna nedelja u Njujorku” s Džejn Fondom, i u jugoslovenskom filmu “Partizani” sa Adamom Vestom, Brioni Farel i Batom Živojinovićem.

About the author

Related Post

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ARHIVA
Izrada sajta i hosting: Hosting - Srbija